Trittico CR i XR na co dzień: jak działa trazodon, jakie ma skutki uboczne i jak przedłużam receptę

Co to za lek Trittico i jak działa w nim trazodon

Trittico to nazwa handlowa leku z trazodonem, który wytwarza włoska firma Angelini (A.C.R.A.F. S.p.A.). Trazodon jest pochodną triazolopirydyny, a w klasyfikacji ATC ma kod N06AX05, czyli należy do grupy innych leków przeciwdepresyjnych. Opis samej substancji i jej pozostałych postaci: trazodon, substancja czynna.

Według ChPL trazodon hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i blokuje receptory 5-HT2. Pobudzenie tych receptorów odpowiada zwykle za bezsenność, lęk, pobudzenie psychoruchowe i zaburzenia sfery seksualnej. ChPL opisuje trazodon jako lek przeciwdepresyjny o działaniu uspokajającym. ChPL podkreśla też, że nie wywiera działania pozapiramidowego, ma co najwyżej nieznaczne działanie cholinolityczne i nie działa na serce w sposób typowy dla trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych.

Trittico CR to tabletki o przedłużonym uwalnianiu: substancja uwalnia się stopniowo, a największe stężenie we krwi pojawia się po około 4 godzinach od przyjęcia. Okres półtrwania wynosi około 12 godzin, a trazodon jest rozkładany w wątrobie głównie przez enzym CYP3A4, co ma znaczenie przy interakcjach.

Na co pomaga Trittico CR, a do czego nie jest zarejestrowane

ChPL wymienia jedno wskazanie: zaburzenia depresyjne o różnej etiologii, w tym depresję przebiegającą z lękiem. W opisie właściwości leku dodaje, że trazodon jest skuteczny także wtedy, gdy depresji towarzyszą zaburzenia snu. Jeśli nie mam rozpoznania, zaczynam od psychiatry, bo diagnoza i pierwszy dobór leku wymagają wizyty. O samej chorobie: objawy i leczenie depresji.

Trittico nie jest zarejestrowanym lekiem nasennym. Senność, którą wiele osób odczuwa po trazodonie, ChPL opisuje jako efekt działania uspokajającego: pojawia się w pierwszych dniach leczenia i zwykle ustępuje w trakcie dalszego stosowania. Porę przyjmowania i dawkę ustala lekarz, a ja trzymam się tego, co mam w zaleceniach.

Lek jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych. ChPL mówi wprost, że nie należy stosować trazodonu u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, a w badaniu w tej grupie wiekowej leki przeciwdepresyjne częściej niż placebo prowadziły do myśli i zachowań samobójczych oraz wrogości.

Kiedy zaczyna działać? ChPL podaje, że efekt terapeutyczny ujawnia się po około tygodniu leczenia, a leczenie powinno trwać co najmniej miesiąc. Jednocześnie uprzedza, że poprawa może nie przyjść w ciągu kilku pierwszych tygodni leczenia lub dłużej, dlatego nie oceniam leku po kilku dniach.

Trittico CR 75, CR 150 i XR: jakie moce są w aptece

W obrocie są tabletki o przedłużonym uwalnianiu Trittico CR 75 mg i 150 mg oraz tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu 150 mg i 300 mg, sprzedawane jako Trittico XR. ChPL Trittico CR opisuje opakowania po 30 lub 90 tabletek dla mocy 75 mg oraz po 20, 60 lub 90 tabletek dla mocy 150 mg, przy czym nie wszystkie wielkości muszą być dostępne.

Tabletki Trittico CR mają linie podziału, które pozwalają podzielić je na trzy równe części. Dzięki temu lekarz może dokładnie dobrać dawkę, ale to on decyduje, ile i kiedy przyjmuję. Lek można brać z posiłkiem lub bez posiłku.

• Tabletki zawierają sacharozę, więc przy dziedzicznej nietolerancji fruktozy, zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy albo niedoborze sacharazy-izomaltazy lek nie jest dla mnie.
• Opakowanie przechowuję w temperaturze nieprzekraczającej 25°C.
• Nie zamieniam na własną rękę CR na XR ani na tabletki o innym sposobie uwalniania: to różne postacie, a zmianę ustala lekarz.

Skutki uboczne trazodonu, na które zwracam uwagę

W ChPL Trittico CR wszystkie działania niepożądane mają częstość nieznaną, czyli nie da się jej określić na podstawie dostępnych danych. ChPL zaznacza też, że część tych objawów często występuje u osób z nieleczoną depresją. Wśród zgłaszanych są:

• senność, zawroty głowy, ból głowy, drżenie, nieostre widzenie, zaburzenia pamięci i równowagi;
• nudności, wymioty, suchość w ustach, zaparcie, biegunka, niestrawność;
• bezsenność, koszmary senne, lęk, nerwowość, pobudzenie, splątanie, zmniejszenie libido;
• spadek ciśnienia przy wstawaniu (hipotonia ortostatyczna), omdlenia, kołatanie serca, zaburzenia rytmu i wydłużenie odstępu QT w EKG;
• utrata masy ciała, jadłowstręt albo zwiększone łaknienie;
• bóle mięśni i stawów, obrzęki, zmęczenie, wysypka, świąd, nadmierna potliwość.

Kiedy objaw po Trittico wymaga pilnej reakcji

Bolesny, przedłużający się wzwód (priapizm) zdarza się bardzo rzadko, ale bywa powikłaniem wymagającym leczenia zabiegowego, więc bez zwłoki szukam pomocy lekarskiej. Przy żółtaczce kontaktuję się z lekarzem od razu, bo ChPL nakazuje wtedy przerwać leczenie. Objawy grypopodobne z bólem gardła i gorączką mogą oznaczać zaburzenia krwi, dlatego je zgłaszam, żeby wykonać morfologię.

Myśli samobójcze, nasilony niepokój lub nietypowe zmiany zachowania, szczególnie na początku leczenia i po zmianie dawki, zgłaszam lekarzowi od razu, a w zagrożeniu życia dzwonię pod 112. ChPL przypomina, że u osób przed 25. rokiem życia leki przeciwdepresyjne wiązały się z większym ryzykiem zachowań samobójczych niż placebo.

U osób starszych częściej występują spadki ciśnienia przy wstawaniu, senność i inne skutki działania cholinolitycznego, zwłaszcza gdy trazodon łączy się z innymi lekami psychotropowymi albo obniżającymi ciśnienie. Jeśli to mnie dotyczy, wstaję powoli i obserwuję się po każdej zmianie dawki.

Trittico a alkohol i prowadzenie samochodu

Tu ChPL jest jednoznaczna. Stosowanie trazodonu u osób będących pod wpływem alkoholu lub leków nasennych jest przeciwwskazane, a w części o interakcjach pada zdanie, że podczas leczenia nie należy spożywać alkoholu, bo trazodon nasila jego działanie uspokajające. Lampki wina nie traktuję więc jako wyjątku.

Z prowadzeniem auta jest podobnie: trazodon ma niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów. Nie siadam za kierownicę ani nie obsługuję maszyn, dopóki nie wiem, że lek nie wywołuje u mnie senności, uspokojenia, zawrotów głowy, splątania ani nieostrego widzenia.

Inne leki, o których mówię lekarzowi

Trazodon wchodzi w sporo interakcji, dlatego we wniosku i u lekarza wymieniam wszystko, co biorę, także zioła i suplementy.

• Inne leki przeciwdepresyjne i leki serotoninergiczne: przy łączeniu opisywano zespół serotoninowy, a jednoczesnego stosowania z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi należy unikać.
• Inhibitory MAO: nie zaleca się trazodonu w trakcie leczenia nimi ani przez dwa tygodnie po jego zakończeniu, a inhibitorów MAO przez tydzień po odstawieniu trazodonu.
• Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna czy rytonawir, mogą znacznie zwiększyć stężenie trazodonu, a połączenia z silnymi inhibitorami CYP3A4 należy w miarę możliwości unikać. Karbamazepina z kolei obniża jego stężenie.
• Leki wydłużające odstęp QT, leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe, warfaryna, digoksyna i fenytoina wymagają ostrożności lub kontroli.
• Leki nasenne, uspokajające, przeciwlękowe, przeciwhistaminowe i przeciwpsychotyczne: trazodon może nasilać ich działanie uspokajające, a przy pochodnych fenotiazyny obserwowano ciężki spadek ciśnienia przy wstawaniu.
• Dziurawiec zwyczajny zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
• Przed znieczuleniem mówię anestezjologowi, że biorę trazodon, bo może nasilać działanie leków zwiotczających mięśnie i wziewnych środków znieczulających.

Trittico a uzależnienie: czy to psychotrop według przepisów

ChPL stwierdza krótko: brak dowodów na uzależniające działanie chlorowodorku trazodonu, a w dwóch badaniach na szczurach wykluczono ryzyko uzależnienia. Trazodon nie znajduje się też na wykazie substancji psychotropowych, a Trittico ma zwykłą kategorię wydania Rp. Potocznie mówi się o nim „psychotrop”, bo działa na psychikę, ale w sensie prawnym to inna kategoria niż np. benzodiazepiny.

Brak uzależnienia nie oznacza, że lek można odstawić z dnia na dzień. Przy kończeniu leczenia, zwłaszcza długiego, ChPL zaleca stopniowe zmniejszanie dawki, żeby ograniczyć objawy odstawienia: nudności, ból głowy i złe samopoczucie. Tempo odstawiania ustala lekarz.

Praktyczna informacja z ChPL: metabolit trazodonu może dać fałszywie dodatni wynik przesiewowego testu moczu na amfetaminę. Jeśli robię taki test, np. w pracy, informuję, że biorę trazodon, a wynik potwierdza się wtedy dokładniejszą metodą laboratoryjną.

Ciąża, choroby serca i inne sytuacje szczególne

Trittico jest przeciwwskazane w ostrym zawale mięśnia sercowego oraz przy nadwrażliwości na trazodon lub składniki tabletki. Ostrożności i regularnej kontroli wymagają m.in. padaczka, niewydolność wątroby lub nerek (zwłaszcza ciężka), choroby serca (dusznica bolesna, zaburzenia przewodnictwa, niedawny zawał), nadczynność tarczycy, rozrost prostaty z zaburzeniami oddawania moczu i jaskra z wąskim kątem. Przy schizofrenii lub chorobie afektywnej dwubiegunowej lek przeciwdepresyjny może nasilić objawy psychotyczne albo wywołać epizod manii.

Dane o stosowaniu trazodonu w ciąży pochodzą od niewielkiej liczby kobiet (mniej niż 200) i nie wskazują na szkodliwy wpływ, ale ChPL zaleca ostrożność. Jeśli lek przyjmowano do porodu, noworodka obserwuje się pod kątem objawów odstawienia. Trazodon przenika do mleka w niewielkich ilościach, więc decyzję o karmieniu piersią podejmuję z lekarzem, ważąc korzyści dla dziecka i dla siebie.

Zamienniki Trittico i koszt w aptece

Trazodon to nie tylko Trittico CR. W Polsce w obrocie są też m.in. Trittico XR, Trazodone Neuraxpharm i Azoneurax, a sama substancja występuje w tabletkach zwykłych (50, 100 i 150 mg), o przedłużonym i o zmodyfikowanym uwalnianiu. Te postacie różnią się sposobem uwalniania, więc zamiana jednej na drugą to decyzja lekarza, a nie automatyczny wybór w aptece.

Innego leku przeciwdepresyjnego nie traktuję jako zamiennika: przejście z trazodonu na inną substancję to zmiana leczenia u psychiatry. Przegląd grup: rodzaje leków przeciwdepresyjnych.

Cena zależy od mocy, wielkości opakowania, apteki i refundacji. Aktualną odpłatność sprawdzam w wykazie leków refundowanych ogłaszanym przez Ministra Zdrowia albo pytam farmaceutę. Kwot tu nie podaję, bo się zmieniają.

Jak przedłużam receptę na Trittico w trakcie leczenia

Trittico wydaje się wyłącznie na receptę (Rp). Tabletek kupionych bez recepty z nielegalnego źródła nie biorę: nie wiem, co w nich jest, a podróbki leków to realne ryzyko.

Jeśli Trittico przepisał mi psychiatra, a leczenie trwa i mam dokumentację, mogę złożyć wniosek o e-receptę psychiatryczną na kontynuację. Wypełniam formularz z wywiadem, dołączam kartę informacyjną, zaświadczenie albo poprzednią receptę i odpowiadam na pytania lekarza na czacie. Nie ma wizyt wideo ani telefonicznych. Wniosek ocenia lekarz, a nadzór medyczny sprawuje lek. Damian Wojno (PWZ 3211301).

Receptę na kontynuację bez badania pozwala wystawić art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, jeśli uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji. ChPL zaleca, by szczególnie na początku leczenia przepisywać ograniczone ilości trazodonu. Lekarz może odmówić, np. przy pogorszeniu, braku dokumentacji albo potrzebie zmiany leku, i wtedy odsyła mnie do psychiatry. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.