Biorę Dulsevię: co wiem o kapsułkach z duloksetyną i czego pilnuję

Co to właściwie za lek, ta Dulsevia

Podmiotem odpowiedzialnym za Dulsevię jest firma Krka, d.d., Novo mesto. W kapsułce jest duloksetyna, którą ChPL zalicza do psychoanaleptyków, a dokładniej do grupy innych leków przeciwdepresyjnych (kod ATC N06AX21). W praktyce mówi się o niej SNRI, bo blokuje zwrotny wychwyt dwóch neuroprzekaźników naraz: serotoniny i noradrenaliny. Wychwyt dopaminy hamuje tylko słabo, a do receptorów histaminowych, cholinergicznych, dopaminergicznych i adrenergicznych nie ma istotnego powinowactwa.

Ten sam mechanizm tłumaczy dwa różne zastosowania. Więcej serotoniny i noradrenaliny w szczelinach synaptycznych to działanie przeciwdepresyjne i przeciwlękowe. Z kolei wzmocnienie zstępujących szlaków hamowania bólu w ośrodkowym układzie nerwowym to według ChPL prawdopodobne wyjaśnienie, dlaczego duloksetyna łagodzi ból neuropatyczny. Gdy chcę poczytać o samej substancji, niezależnie od nazwy na pudełku, zaglądam na stronę o duloksetynie jako substancji czynnej.

Na co pomaga Dulsevia według charakterystyki produktu

Rejestracja obejmuje trzy wskazania i wszystkie dotyczą wyłącznie dorosłych:

• duże zaburzenia depresyjne, czyli epizod depresji o istotnym nasileniu;
• zaburzenia lękowe uogólnione, w których lęk i zamartwianie się trzymają mnie przez większość dni;
• ból w obwodowej neuropatii cukrzycowej, czyli dolegliwość wynikająca z uszkodzenia nerwów obwodowych przez cukrzycę.

Kapsułki 30, 60 i 90 mg: co jest w opakowaniu

Dulsevia jest w obrocie jako kapsułki dojelitowe, twarde w trzech mocach: 30 mg, 60 mg i 90 mg. Postać dojelitowa oznacza, że substancja ma się uwolnić dopiero za żołądkiem. Według ChPL kapsułkę można przyjąć z posiłkiem albo między posiłkami.

Którą moc biorę i jak często, ustala lekarz, dlatego nie znajdę tu schematu dawkowania. Zależy to od wskazania, odpowiedzi na leczenie, tolerancji, pracy nerek i innych leków. W składzie kapsułek jest sacharoza, więc osoby z rzadką dziedziczną nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinny przyjmować tego produktu.

Dulsevia nie dla każdego: przeciwwskazania i ostrożność

Zanim zacznę albo przedłużę leczenie, lekarz musi znać moje choroby i resztę leków z mojej apteczki. Według ChPL Dulsevii stosować nie wolno, gdy:

• mam uczulenie na duloksetynę albo na któryś ze składników pomocniczych kapsułki;
• biorę równocześnie IMAO starego typu, czyli nieselektywny i nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy;
• choruję na wątrobę i jej czynność jest upośledzona;
• przyjmuję fluwoksaminę, cyprofloksacynę albo enoksacynę, bo jako silne inhibitory CYP1A2 podbijają poziom duloksetyny we krwi;
• moje nerki pracują bardzo słabo (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min);
• moje nadciśnienie nie jest opanowane, bo wtedy nie wolno zaczynać terapii z obawy przed przełomem nadciśnieniowym.

Ostrzeżenia, o których mówię lekarzowi wprost

Ostrożności wymagają epizody manii lub choroba afektywna dwubiegunowa w wywiadzie, napady padaczkowe, podwyższone ciśnienie w oku albo ryzyko jaskry z wąskim kątem, skłonność do krwawień i przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych lub przeciwpłytkowych. Duloksetyna potrafi podnieść ciśnienie tętnicze, dlatego przy nadciśnieniu lub chorobie serca ChPL zaleca jego kontrolę, zwłaszcza w pierwszym miesiącu leczenia.

Zespół serotoninowy, czyli stan potencjalnie zagrażający życiu, grozi głównie przy łączeniu duloksetyny z innymi lekami serotoninergicznymi: SSRI, innymi SNRI, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, tryptanami, tramadolem, buprenorfiną czy zielem dziurawca. Jego objawy to między innymi pobudzenie, omamy, szybkie tętno, wysoka temperatura, wzmożone odruchy, nudności i biegunka. Ryzyko hiponatremii, czyli niedoboru sodu we krwi, rośnie u osób starszych, odwodnionych, z marskością wątroby albo biorących leki moczopędne.

Nie łączę też kilku produktów z duloksetyną naraz, bo ta substancja występuje pod różnymi nazwami handlowymi. Palenie tytoniu ma znaczenie: u palaczy stężenie duloksetyny w osoczu jest prawie o 50% mniejsze niż u niepalących, więc mówię lekarzowi, czy palę. W ciąży lekarz waży korzyści i ryzyko, bo stosowanie duloksetyny w późnej ciąży wiązano ze zwiększonym ryzykiem przedwczesnego porodu, a w miesiącu przed porodem z ryzykiem krwotoku poporodowego.

Pierwsze dni na Dulsevii i kiedy spodziewać się efektu

W depresji odpowiedź na leczenie obserwuje się zwykle po 2-4 tygodniach. Przez pierwsze dni mogę więc odczuwać raczej działania niepożądane niż poprawę nastroju i to nie znaczy, że lek nie działa. Gdy poprawa się utrwali, terapię kontynuuje się według ChPL jeszcze przez kilka miesięcy, żeby choroba nie wróciła; podobnie jest w lęku uogólnionym. W bólu neuropatii cukrzycowej odpowiedź ocenia się po 2 miesiącach, a korzyści z leczenia należy sprawdzać regularnie, nie rzadziej niż co 3 miesiące.

Początek leczenia to okres szczególnej uwagi. Depresja sama w sobie zwiększa ryzyko myśli samobójczych i ryzyko to trwa, dopóki nie nastąpi wyraźna poprawa, a może nawet wzrosnąć we wczesnej fazie poprawy. Metaanaliza badań z lekami przeciwdepresyjnymi wykazała większe ryzyko zachowań samobójczych u osób poniżej 25. roku życia. Jeśli w pierwszych tygodniach albo po zmianie dawki pojawiają się takie myśli, silny niepokój lub nietypowe zmiany w zachowaniu, kontaktuję się z lekarzem od razu, a w bezpośrednim zagrożeniu życia dzwonię pod 112. Dobrze, żeby bliscy też wiedzieli, na co zwracać uwagę.

W pierwszych tygodniach może też pojawić się akatyzja: przykry, wewnętrzny niepokój z przymusem ruchu i trudnością w usiedzeniu w miejscu. Zgłaszam ją lekarzowi, bo ChPL ostrzega, że zwiększanie dawki może wtedy zaszkodzić.

Skutki uboczne Dulsevii: co zdarza się często, a co jest sygnałem alarmowym

Na czele listy zgłaszanych dolegliwości stoją nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność i zawroty głowy. ChPL opisuje je jako przeważnie łagodne albo umiarkowane; zwykle dają o sobie znać zaraz po starcie terapii i u większości osób słabną, gdy leczenie trwa dalej.

Bardzo często, czyli u co najmniej 1 na 10 osób, występują: nudności, ból głowy, suchość w ustach i senność. Często, czyli u 1 do 10 na 100 osób, ChPL wymienia między innymi zawroty głowy, zmniejszenie łaknienia, bezsenność, lęk, pobudzenie, niezwykłe sny, spadek libido, zaburzenia orgazmu, drżenie, mrowienie skóry, niewyraźne widzenie, szumy w uszach, kołatanie serca, wzrost ciśnienia tętniczego, zaczerwienienie twarzy, zaparcie, biegunkę, ból brzucha, wymioty, zwiększoną potliwość, wysypkę, kurcze mięśni, zaburzenia erekcji i wytrysku, zmęczenie oraz spadek masy ciała.

Rzadziej zdarzają się działania poważne, przy których nie czekam na kolejną wizytę: zespół serotoninowy, drgawki, ostra jaskra, przełom nadciśnieniowy, zapalenie wątroby lub żółtaczka, krwawienie z przewodu pokarmowego, ciężkie reakcje skórne. Wtedy szukam pomocy lekarskiej od razu. Zaburzenia seksualne bywają długotrwałe i u części osób utrzymywały się mimo odstawienia leku, dlatego o nich też mówię otwarcie.

Nie przerywam leczenia na własną rękę. W badaniach klinicznych po nagłym przerwaniu terapii dolegliwości odstawienne miało około 45% osób na duloksetynie, a w grupie placebo 23%: zawroty głowy, wrażenie przechodzącego prądu, kłopoty ze snem, nudności, drażliwość czy bóle głowy. Najczęściej cichną w ciągu 2 tygodni, choć u niektórych trwają dłużej. Gdy leczenie ma się skończyć, lekarz rozkłada odstawianie w czasie.

Alkohol, kierownica i maszyny przy duloksetynie

ChPL zaleca ostrożność przy łączeniu Dulsevii z innymi substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, w tym z alkoholem, benzodiazepinami, opioidowymi lekami przeciwbólowymi i lekami przeciwhistaminowymi o działaniu uspokajającym. Alkohol może nasilać senność i zawroty głowy, a przy depresji czy lęku sam pogarsza samopoczucie. Jak to wygląda w moim przypadku, pytam lekarza, zamiast testować na sobie.

Badań wpływu duloksetyny na prowadzenie pojazdów nie przeprowadzono, ale podczas leczenia może wystąpić sedacja i zawroty głowy. Jeśli je odczuwam, nie siadam za kierownicą i nie obsługuję maszyn.

Czy Dulsevia uzależnia i czy to psychotrop

Duloksetyna nie jest substancją psychotropową w rozumieniu polskiego wykazu substancji psychotropowych i środków odurzających. Dulsevia ma zwykłą kategorię Rp, więc jej recepta podlega zwykłym zasadom. Potocznie wiele osób nazywa „psychotropem” każdy lek działający na psychikę, ale to nie to samo co status prawny.

Charakterystyka produktu nie opisuje uzależnienia od duloksetyny. Opisuje za to częste objawy odstawienne po nagłym przerwaniu leczenia, o których piszę wyżej. To one sprawiają, że koniec leczenia planuję razem z lekarzem, a nie w pojedynkę.

Zamienniki Dulsevii i odpłatność

Duloksetynę zawierają także inne produkty w obrocie, między innymi Cymbalta, Depratal, AuroDulox, Dulofor, Dutilox i Dulxetenon, a także leki opisane po prostu nazwą substancji. Produkty tej samej substancji mogą się różnić wskazaniami, dostępnymi mocami i postaciami, dlatego o zamianie decyduje lekarz albo, w granicach przepisów, farmaceuta w aptece.

Odpłatności nie podaję tutaj, bo zależy od wskazania i aktualnego obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu leków refundowanych. Najprościej sprawdzić ją w aptece albo w tym wykazie, a szerszy przegląd tej klasy leków daje strona o grupach leków przeciwdepresyjnych.

Recepta na Dulsevię i przedłużenie leczenia przez internet

Dulsevię mogę kupić tylko na receptę. Leku nie dostanę bez recepty w legalnej aptece, a oferty z nielegalnych źródeł niosą ryzyko podróbek o nieznanym składzie. Moją e-receptę na Dulsevię mogę zrealizować w czasie nie dłuższym niż 365 dni od wystawienia. Prawo farmaceutyczne przewiduje osobne, krótsze limity dla antybiotyków (7 dni) i dla leków ze środkami odurzającymi albo substancjami psychotropowymi (30 dni), ale duloksetyna do żadnej z tych grup nie należy.

Pierwsze rozpoznanie i dobór leku to zadanie psychiatry albo innego lekarza prowadzącego na wizycie. Online mogę jedynie poprosić o kontynuację leczenia, które już trwa i jest udokumentowane. W serwisie japorecepte wypełniam formularz z wywiadem, potem mój wniosek czyta lekarz, a nadzór medyczny sprawuje lek. Damian Wojno (PWZ 3211301). Jeżeli czegoś brakuje, dopytuje mnie na czacie; wideo ani telefonu tu nie ma. Lekarz może odmówić, jeśli uzna, że potrzebuję badania albo wizyty u specjalisty; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku. Szczegóły opisuje strona wniosku o e-receptę psychiatryczną, a jeśli moja historia leczenia zaczęła się od depresji, przydaje się też tekst o rozpoznawaniu i leczeniu depresji.