Przewlekła biegunka - kiedy to już wymaga diagnostyki
Biegunka trwająca dłużej niż cztery tygodnie jest biegunką przewlekłą. Wymaga badań, które pomogą ustalić przyczynę, zamiast kolejnych domowych sposobów.
Kiedy biegunka jest już przewlekła?
Biegunkę uznaje się za przewlekłą, gdy luźne, częstsze stolce utrzymują się ponad cztery tygodnie. Biegunka ostra, np. po infekcji lub zatruciu, mija zwykle w kilka dni.
Przyczyn przewlekłej biegunki jest wiele, a część z nich dobrze poddaje się leczeniu: nietolerancje pokarmowe (np. nietolerancja laktozy), zespół jelita drażliwego, celiakia, zaburzenia tarczycy, choroby zapalne jelit czy działania niepożądane leków. Celem badań jest zawężenie tej listy.
O co lekarz zapyta w wywiadzie?
Lekarz zapyta o wygląd stolców, porę i okoliczności nasilenia objawów, masę ciała, przyjmowane leki oraz choroby jelit w rodzinie. Od tych informacji zależy dalsza diagnostyka.
Ważne jest m.in., czy biegunka występuje w nocy, po nabiale lub po glutenie. Nocne wypróżnienia, krew w stolcu czy spadek masy ciała kierują diagnostykę inaczej niż biegunka występująca wyłącznie w dzień i powiązana ze stresem, typowa dla biegunkowej postaci IBS.
Od jakich badań zwykle zaczyna się diagnostykę?
Diagnostykę często rozpoczyna się od badań krwi i kału, które pokazują, czy występuje stan zapalny, niedobory, celiakia lub problem z tarczycą. Badania obrazowe i endoskopowe planuje się w kolejnym kroku, jeśli są potrzebne.
- Morfologia, CRP, elektrolity - ocena stanu zapalnego i nawodnienia.
- TSH - wykluczenie nadczynności tarczycy.
- Przeciwciała anty-tTG IgA - badanie przesiewowe w kierunku celiakii (więcej w artykule celiakia - od czego zacząć badania).
- Badanie kału, w tym kalprotektyna - pomaga odróżnić tło zapalne od czynnościowego.
Jak uzyskać skierowanie na badania online?
Skierowanie na badania krwi można uzyskać po konsultacji online, a próbki oddaje się w punkcie pobrań. Przez usługę skierowania opisujesz objawy, a lekarz ocenia, czy badania są zasadne.
Jeśli tak, wystawia e-skierowanie, którego kod przychodzi e-mailem. Z nim zgłaszasz się do punktu pobrań, a wyniki omawiasz z lekarzem na kolejnej konsultacji.
Kiedy nie zwlekać z wizytą stacjonarną?
Krew w stolcu, utrata masy ciała, biegunka budząca w nocy lub objawy odwodnienia wymagają szybkiej oceny na miejscu, czasem kolonoskopii. Takiej diagnostyki nie prowadzi się wyłącznie zdalnie.
- Krew lub śluz w stolcu, czarne stolce.
- Wyraźna utrata masy ciała.
- Biegunka budząca w nocy.
- Gorączka, silne odwodnienie, osłabienie.
- Pierwsza taka biegunka po 50. roku życia lub rak jelita grubego w rodzinie.
Najczęstsze pytania
Po jakim czasie biegunka wymaga diagnostyki?
Ostra biegunka mija zwykle w kilka dni. Jeśli utrzymuje się ponad 4 tygodnie, jest przewlekła i trzeba szukać jej przyczyny badaniami, a nie leczyć wyłącznie objaw.
Czy e-skierowanie na badania można dostać online?
Tak, lekarz może wystawić e-skierowanie na badania krwi po konsultacji online, jeśli uzna je za zasadne. Kod przychodzi e-mailem, a krew pobiera się w punkcie pobrań.
Czy kolonoskopię też można zlecić przez internet?
Wskazanie do kolonoskopii ocenia lekarz, ale samo badanie wykonuje się stacjonarnie w pracowni endoskopowej.
Co zrobić, gdy w stolcu pojawia się krew?
To objaw alarmowy, który wymaga pilnej wizyty u lekarza. Krwawienie zawsze trzeba ocenić na miejscu.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.